Behoud pgb voor Wmo, maar wel mét lokale invulling

Dossier Wmo geplaatst op zaterdag 29 oktober 2011

Trefwoorden: pgb

Over het persoonsgebonden budget (pgb) in de AWBZ is veel te doen. Ook de Wmo kent een pgb: gemeenten zijn nu verplicht cliënten de keuze te bieden tussen hulp in natura of een pgb. Het kabinet wil af van die verplichting, de VNG is het daarmee eens.

Willen gemeenten dus het pgb afschaffen? Neen.

Gemeenten willen het pgb-instrument behouden, maar de inzet ervan wel lokaal kunnen bepalen. Alleen als de verplichting tot het aanbieden verdwijnt, kan het pgb overeind blijven. Anders wordt het (net als nu in de AWBZ) onbetaalbaar.

Maatwerk geboden
Door de pgb-verplichtingom te zetten in de mogelijkheidom een pgb in te zetten, krijgen gemeenten de ruimte om te focussen: voor welke cliënten en welke voorzieningen heeft het pgb werkelijk meerwaarde? Een gemeenten zal dan in de Wmo-verordening opnemen in welke gevallen, voor welke situaties en voorzieningen (en onder welke voorwaarden) iemand in aanmerking komt voor een pgb. Zo kan het pgb in de Wmo overeind blijven, zonder de rigoureuze ingreep die nu in de AWBZ plaatsvindt.

Pgb en AWBZ-decentralisatie
In de AWBZ maken 130.000 mensen gebruik van een pgb, daarvan hebben 96.000 de indicatie ‘Begeleiding’. Deze mensen vallen straks onder de verantwoordelijkheid van gemeenten en kunnen dan een beroep doen op de Wmo. Als gemeenten de verplichting houden om ook hen een pgb aan te bieden, ontstaan twee risico’s:

  • Het Rijk verwacht dat een aantal AWBZ-cliënten die hun recht op een pgb voor ‘Begeleiding’ verliezen, ook geen beroep meer doet op begeleiding in natura (nu in de AWBZ en straks in de Wmo). Vanwege deze verwachte uitstroom brengt het kabinet een (nog niet bekend) bedrag in mindering op het budget dat voor â€˜Begeleiding’ naar gemeenten gaat.
     
  • Een verplicht pgb zal een ondermijnend effect hebben op collectieve voorzieningen.

De VNG schat het percentage uitstromers lager in, zeker als de pgb-verplichting blijft bestaan. Daarmee lopen gemeenten dus groot financieel risico, zowel in 2013/2014 als de daaropvolgende jaren (in verband met de beheersbaarheid van de groei). 

Achtergronden van het pgb in de AWBZ

Het pgb werd in 1996 door staatssecretaris Erica Terpstra ingevoerd in de AWBZ en bestaat uit een geldbedrag, waarvan de besteding aan bepaalde regels gebonden is, dat mensen krijgen om zorg en ondersteuning te organiseren voor zichzelf of hun familieleden. Het pgb geniet sindsdien brede en bijna unanieme steun als hét middel om doelen als vraagsturing, deregulering en de ‘cliënt centraal’gedachte dichterbij te brengen.

Waren er aanvankelijk allerlei administratieve drempels, zoals het feit dat het geld werd beheerd door een overheidsdienst, gaandeweg werd het pgb steeds meer gedereguleerd. Dit had het (beoogde) effect op het gebruik ervan. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau groeit het gebruik sinds de invoering elk jaar met 18%, de laatste jaren met rond de 25%. De regeling kost inmiddels ongeveer € 2,3 miljard per jaar en er maken 130.000 mensen gebruik van: ouderen, gehandicapten, chronisch zieken, maar ook kinderen met bijvoorbeeld autisme of andere psychische problemen.

Oneigenlijk gebruik

Pas de laatste jaren begint er meer aandacht te komen voor de negatieve aspecten van het pgb. Behalve de onbeheersbare groei werden vooral allerlei vormen van onbedoeld en oneigenlijk gebruik en fraude belicht. Niet alleen in de media, maar ook in onderzoek en politiek. Het bleek dat het laagdrempelig maken van deze overheidsvoorziening in de vorm van een geldbedrag heeft geleid tot een geheel nieuwe doelgroep die niet aan de loketten zou zijn verschenen als er alleen een dienst ‘in natura’ beschikbaar was. Deze ‘aanzuigende werking’ werd wel al langer vermoed, maar recent heeft het SCP laten zien dat 43% van de huidige pgb-cliënten zich nooit voor een naturavoorziening zou hebben gemeld. De laagdrempeligheid van het pgb is ook aanleiding geweest voor het ontstaan van allerlei ‘intermediairen’ die de burgers op hun pgb-rechten wijzen en hen de administratieve verplichtingen uit handen nemen.

Het is de budgettaire onhoudbaarheid die het pgb uiteindelijk de das om doet. De kosten overschrijden de begroting van VWS bijna ieder jaar. Najaar 2010 werd het pgb zelfs tot het eind van het jaar ‘even op slot’ gezet. In het regeerakkoord van het kabinet Rutte was in september 2010 al aangekondigd dat het pgb ‘beheersbaar’ gemaakt zou worden.

Bron: VNG van 21 oktober 2011


Laat een reactie achter

Naam:
*
E-mail:
*
Titel:
Reactie:
*
Klik op het gekleurde blokje:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
*

Reacties op 'Behoud pgb voor Wmo, maar wel mét lokale invulling' (0)

Voeg toe aan Delicious Voeg toe aan Facebook Voeg toe aan Google bookmarks Voeg toe aan Linked In Voeg toe aan NUjij Voeg toe aan Technorati Voeg toe aan Twitter 
© 2012 VVD Giessenlanden  |  Colofon  |  RSS | Sitemap